دومین جلسه کانون امیرکلاپژوهی، پژوهش در گذشته و حال امیرکلا جهت نیل به توسعه در آینده
زمان جلسه: پنجشنبه مورخ 14 آذر ماه 1392 ساعت 10 صبح لغایت 13
مکان جلسه: شهر امیرکلا – خیابان طالقانی- نرسیده به چهلستون- کتابخانه عمومی امیرکلا
اعضای شرکتکننده: خانمها 1-معراج نورزاده، 2-زهرا شفیعزاده، 3-مریم شکری، 4-سمانه خلیلیان، 5-وحیده مرتضوی، 6-وجیهه مرتضوی، 7-مائده غلامینتاج امیری و آقایان 8-کاظم آلرضا، 9-دکتر حسن شجاعی، 10-شهرام قلیپور گودرزی، 11-یوسف الهی، 12-علی اکبر صادقیان، 13-علی قائمی، 14-محمد نجاریان، 15-مرتضی حسینزاده کاسمانی، 16-مسعود هادیان، 17-مجتبی سیفزاده و 18-سعید غلامینتاج امیری
- در آغاز جلسه آقای سعید غلامینتاج امیری به عنوان مدیر جلسه مطالبی در زمینه علت برپایی این نشستها بیان نمودند.
به واسطهی علاقهای که ما نسبت به شهر امیرکلا داریم میخواهیم یک واکاوی تاریخی بر روی آن انجام شود تا عوامل عدم ترقی و پیشرفت در آن مشخص گردد، تا بتوان مشکلات شهرمان را بشناسیم و جهت مناسب شدن زندگی در آن برای شهروندان و حتی دلپذیر شدن آن برای غیر امیرکلایی ها اقداماتی فراهم آوریم.
در مباحث توسعه از منظر نهادگرایی یک اصلی وجود دارد به نام dependent Path که میگوید ما وابستگی به مسیر طی شده داریم یعنی اینکه، مسیری که از جایی شروع شده و به اینجا رسیده است، ما تا حد زیادی قادر به تغییر آن نیستیم و ناچار به ادامه آن مسیر هستیم مگر در شرایطی خاص و با ملاحظاتی ویژه. بنابراین نیاز به اطلاع از تاریخ منطقه داریم تا ببینیم اینجا (یعنی امیرکلا) که زمانی نزدیک در گذشته، دارای رونق و منطقهای آباد بوده چرا امروز به جایی حاشیهای تبدیل شده و نمیتواند نقش قبلی خود را ایفا کند.
برای آغاز راه با توجه به اینکه اطلاعات مکتوب زیادی در مورد امیرکلا نداریم باید اطلاعات مورد نظر را گردآوری کنیم و از آن بین اطلاعات معتبر از نظر صاحب نظران را مورد استفاده و دستمایه کار قرار داد.
نکته دیگری که مد نظر است اینکه میخواهیم این اتفاق (یعنی انجام طرح پژوهشی) در یک جمع کوچک فرهنگی باقی نماند و تکتک افراد شهر و علاقهمندان در آن درگیر و دخیل باشند چرا که تجربه کارهای اخیر در امیرکلا نشان میدهد کارهایی که احساس تعلق به گذشته را در افراد زنده کند، همدلیشان را نیز بیشتر میکند و باعث انسجام بیشتر میان اهالی میگردد. لذا باید به سراغ شناخت ریشههایمان برویم تا وحدت و همدلی در میان آحاد مردم بیشتر شود.
اگر قرار است این شهر آباد گردد اول باید آن را دوست داشته باشیم تا قدمی برای آن برداریم ما میخواهیم که این فعالیت به تدریج وارد بطن زندگی مردم عادی شهر شود.
ما میخواهیم مردم کارِ گروهی انجام دهند و به این باور برسند که میشود ابتدا به ساکن و به خواست و همت خودشان کارهای خوب و بزرگی برای شهر انجام داد و شهر را تبدیل به جایی برای زندگی و پیشرفت ساخت تا جای بهتری برای نسل آتی گردد.
- سپس جناب آقای دکتر شجاعی با ارائه طرح موضوع اولیه، چارچوب پیشنهادی کار را بیان فرمودند و سایر دوستان نیز نقطه نظرات خود را در این باره ارائه نمودند.
دکتر شجاعی معتقد بودند که باید کار به صورت «زمانی» بررسی شود و «موضوعی» بررسی کردن آن کار دشوار تری است.
تقسیمات 8 گانه ارائه شده به شرح ذیل می باشد:
1- وجه تسمیه و جغرافیای تاریخی
2- تحولات امیرکلا ار ابتدا تا پایان قاچار
3- دوره رضا خان
4- از سقوط رضاشاه تا سال 1332 زمان تاسیس شهرداری
5- مقطع زمانی 1333تا 1356
6- مقطع تاریخی 1359 تا 1365
7- تحولات امیرکلا در دوره جنگ
8- تحولات دهه 70 به بعد
تشکیل کارگروه در همه دوره ها و سپس آغاز نگارش کارها
- منابع مورد نظر:
1- نقلی و شفاهی: مصاحبه با رجال
2- منابع مکتوب: کتاب- مجلات – روزنامه ها - اسناد
3- دیداری: عکسها و فیلمها
نکته: درجمعآوری دادهها باید دنبال کلید واژهها بگردیم مثلا شهرداری امیرکلا- بیمارستان امیرکلا- سعیدالعلماء، شفیع زاده، امیرپازواری
- در ادامه جناب اقای شهرام قلیپور گودرزی و جناب اقای یوسف الهی به بیان نقطه نظرات خود در ارتباط با پروپوزال طرح پرداختند
- بهتر است از عنوان مازندرانشناسی بجای کلمه امیرکلاپژوهی استفاده گردد و امیرکلا به عنوان جزیی از مازندارن مورد بررسی قرار گیرد.
- با توجه به تجربیات دوستان نویسنده، اطلاعات خوبی در مورد امیرکلا قابل جمع آوری میباشد.
- ضرورت دارد محلی برای نگهداری و آرشیو اسناد و مدارک ایجاد شود.
- ضرورت دارد «تیم تحقیق» از «تیم پشتیبانی» کاملا از هم جدا شوند
- تعیین محدوده جغرافیای امیرکلا جهت کاوش در امیرکلا (قدیم یا جدید)
- در روش «تکنگاری» حوزههایی نظیر مدارس، آموزش و پرورش، مکتبخانهها و ملاخانهها، فرهنگ عامه، صنایع رایج قدیم، سرشناسان و خاندانها، عمران و آبادی، اماکن اداری و دولتی، جغرافیای شهر، امیرکلا در سفرنامهها، وضع اقتصادی و بودجه، روستاهای تاریخی، آثار تاریخی و اماکن مذهبی، علما و رجال علمی سیاسی مذهبی، زندگی امیرپازواری و کریم و رحیم، تپههای باستانی(نظیر درویشخانهسر، دینهکِتی) و .... لازم است دیده شود.
- ضرورت استفاده از ظرفیت و پتانسیل امیرکلاییهای غیر ساکن در امیرکلا در نقاط مختلف ایران و جهان
- دوره صفویه و دوره مرعشیان به دستهبندی تاریخی امیرکلا افزوده شود.
- تهیه پرسشنامه مصاحبه با سرشناسان شهر و گردآوری اسناد و منابع از آنها
- تاریخنگاری یا تکنگاری در روش آنجام کار باید مشخص گردد.
- استفاده از سفرنامههای موجود برای جستجوی رخدادهای مرتبط با امیرکلا
- کمک گرفتن از اسناد مربوط به بودجه بندی در عهد گذشته به خط سیاق مربوط به این قلمرو جغرافیایی
- تشکیل تیم میدانی جهت تهیه منابع و اسناد و عکسها
- تشکیل تیم نویسندگان و تدوینکنندگان
- تعیین سر ویراستار جهت یکسانسازی نوشتهها (آقایان سیروس مهدوی و فرهادی برای اینکار پیشنهاد شدند.)
- در ضمن با توجه به اینکه اطلاعات در کتب و دادههای نویسندگان کتب تاریخی منطقه موجود است میباید آن اطلاعات مشخص گردد تا دوباره کاری صورت نگیرد.
- نباید به اطلاعات و اسناد موجود در شهر امیرکلا اکتفا گردد بلکه باید برای جمعآوری اطلاعات از منابع خارج استان نیز استفاده کرد، مثلا وزارت کشور، کتابخانه ملی، کتابخانه آستان قدس و ...استفاده نمود.
- تعیین لیست افراد سرشناس توسط تیم میدانی برای انجام مصاحبه
- تهیه پرسشنامههای مورد نیاز برای مصاحبه تاریخ شفاهی
- تعیین اینکه چگونه اسنادی مورد نظر است.
- تعیین سرفصلها و انجام تقسیم کار و تعیین افراد داوطلب عضویت در کارگروهها
- استفاده از تجربیات کارهای گذشته که در زمینه تاریخ بومی و محلی انجام گردیده است.




در ادامه سه نگاه مختلف در اجرای طرح و نگارش کتاب توسط اعضا پیشنهاد گردید:
1- تعدادی از اعضا معتقد بودند که می باید کتاب را بر مبنای مقاطع تاریخی نوشت و برای مخاطب خواص
2- تعدادی نیز برخلاف آن معتقد بودند که کتاب بر مبنای دستهبندی موضوعی نگارش شود و برای عموم
3- نوشتن کتاب در 2 سطح برای عوام و خواص
- در ادامه تذکری از سوی جناب اقای مرتضی حسینزاده مبنی بر توجه و اهتمام به زبان محلی و همچنین ضرورت نگرش بیطرفانه در نگارش، عنوان گردید، بنحویکه در نگارش کتاب از بعضی خانوادهها و خاندانها جانبداری نشود و طایفهگرایی صورت نگیرد. در ضمن آمادگی لازم در جهت برپایی کارگاه آموزشی در موسسه هستاراندیش نیز در حد توان تدارک دیده خواهد شد.
- در ادامه جلسه سرکارخانم خلیلیان نماینده شهرداری امیرکلا ضمن اعلام مراتب تقدیر و تشکر شهردار محترم امیرکلا نسبت به این تیم پژوهشی، قول همکاریهای زیر را نیز ارائه دادند:
1- اسکانهای چند روزه در طبقه دوم ساختمان آتش نشانی.
2- همکاری نیروی متخصص و فنی شهرداری با گروه مثلا تهیه پلان و ...
3- در صورت نیاز چاپ و توزیع فراخوانها از طرف شهرداری انجام می گیرد.
4- انجام نامه نگاری و معرفی نامهها از طرف شهرداری جهت سازمانها و کتابخانهها و وزارتخانهها.
5- همکاری مالی در صورت امکان
6- در دسترس بودن آرشیو شهرداری(مدارک سمعی و بصری و گزارشات) از زمان تاسیس تا کنون
7- تهیه مکانی جهت آرشیو اسناد و مدارک جمع آوری شده در صورت توافق شهردار.
8- پشتیبانی در زمینه حمل و نقل و ایاب ذهاب و انجام ماموریتهای برون شهری
9- در اختیار قرار دادن امکانات سمعی بصری
10- در اختیار قرار دادن امکانات کپی و اسکن و آرشیو اسناد
- سرکار خانم نورزاده مدیر محترم کتابخانه عمومی امیرکلا ضمن ابراز خرسندی از تشکیل چنین جلسهای در محل کتابخانه عمومی امیرکلا قول مساعدتهای ذیل نیز از طرف ایشان به شرح زیر مطرح گردید:
1- امکان نگهداری اسناد و مدارک در اتاق مرجع کتابخانه
2- فراخوان همکاری اعضای فعال کتابخانه امیرکلا جهت همکاری در گروه
3- امکان اجرای جلسات و کارگاه آموزشی در کتابخانه امیرکلا
4- هماهنگی جهت همکاری با اداره کل کتابخانههای کشور و مراکز استانها
5- تسهیل در عضویت اعضا گروه در کتابخانه امیرکلا
- جناب آقای آلرضا نیز با برشماری نمونهای از اسناد موجود و اماکن تاریخی باستانی در قلمرو جغرافیایی امیرکلای قدیم و مشاهیر و بززرگان شهر همچون امیرپازواری، ابراز امیدواری نمودند که بتوان با واکاوی و ثبت و نگارش آنها و با استفاده از کارهای انجام شده پیشین و بکارگیری نیروهای جوان و توانمند و همچنین به همراهی طلبیدن افراد خیر و نیکوکار و متمول شهر برای حمایت از این پروژه، کار ارزشمندی برای تدوین تاریخ امیرکلا صورت پذیرد.
- جناب اقای علی اکبر صادقیان نیز ضمن اعلام آمادگی برای دراختیار قراردادن منزل ابوی گرامیشان برای برگزاری جلسات آینده و اسناد و کتب خطی در اختیار خانواده بدین منظور، ضمن تاکید بر نگارش واقعیات تاریخی شهر فارغ از هرگونه تعلق سیاسی و برای مخاطبان عام و خاص بصورت توام، بر ضرورت بهره گیری از نیروهای متخصص رشتههای مختلف از قبیل ادبیات، تاریخ و جامعهشناسی در گروهها اشاره نمودند.
- جناب اقای علی قائمی نیز با تاکید بر ضرورت تسریع در انجام مصاحبه با افراد مطلع ابراز داشتند افراد کهنسال یکی یکی جمع ما را ترک میکنند و تاخیر در این امر موجب از دست رفتن برخی مطالب تاریخی برای همیشه خواهد شد.
- مصوبات جلسه:
- تشکیل تیم تخصصی تاریخ برای اتخاذ تصمیم نهایی پیرامون طرح و همچنین برنامعهریزی برای برگزاری کارگاه آموزشی
- تدوین فراخوان عمومی برای جلب مشارکت در سطوح مختلف
- تمهید مقدمات جهت برپایی کارگاه آموزشی در بهمن یا اسفند ماه سال جاری
- زمان تشکیل جلسه عمومی بعدی (ترجیحاً عصر خواهد بود) متعاقباً ر اعلام میگردد.
- اهم موضوعات مورد بحث و تصمیمات متخذه در اختیار اعضای شرکتکننده قرار گیرد.
کتابخانه عمومی شهر امیرکلا درسال 1347 در ساختمان جنب آرامگاه شایستگان به مساحت 90 متر مربع که با تعداد 1000جلد کتاب و با یک نفر نیرو شروع به فعالیت نمود. تعداد اعضاء در سال اول 40 نفر مرد و 20 نفر زن که مجموعا" 60نفر عضو بودند. واین کتابخانه درسال 1373 به ساختمان فعلی واقع در خیابان طالقانی ، چهلستون ، با مساحت 84/877 متر مربع که از طرف مرحوم صفر زاده جهت احداث مجتمع فرهنگی و هنر واگذار شده بود، انتقال یافت . ساختمان کتابخانه در دو طبقه که طبقه بالا سالن آمفی تئاتر و طبقه پائین مخزن و سالن مطالعه و بخشهای اداری و ... می باشد که جمعا" 1030 متر مربع زیر بنا دارد.